आरक्षण के हो, के होइन ?

लोकसेवा आयोगको कर्मचारी भर्नासम्बन्धी पछिल्लो असमावेशी विज्ञापनले नेपालमा फेरि आरक्षण बहस चर्किएको छ। नेपालको संविधानमा भएको समावेशिता अधिकार तथा कर्मचारी भर्नासम्बन्धी ऐन बर्खिलाप हुनेगरी आयोगले निकालेको विज्ञापन तथा त्यो नरोक्न सर्वोच्च अ...

हिमालसँग चुलिएको तामाङ पहिचान

जातीय पहिचान भन्नाले सम्बन्धित जातिको थातथलो, संस्कृति, इतिहास, सामाजिक मूल्यमान्यता र परम्परागत संस्था आदि हुन् । सम्बन्धित जातिभन्दा बाहिरका समाज, देश तथा अन्तर्राष्ट्रिय जगतमा पु¥याउन वा परिचित गराउन पहिचानको उपरोक्त आयामहरुले नै भूमिका ...

रसुवाको ठूलोभार्खुमा अभ्यासरत तामाङ न्यायप्रणाली

तामाङ जातिको आफ्नो छुट्टै परम्परागत न्यायप्रणाली रहेका छन् । तामाङ न्याय प्रणाली अलिखित तर सामाजिक स्वीकार्यत प्राप्त छन् । ह्युलछोक्पा (गाउँभेला) तामाङ न्यायप्रणालीको सर्वोच्च अंग हो । ह्युलछोक्पाले कानुनको निर्माण, अनुमोदन र लागु गर्ने गर...

थारुहरुमा भूमि कै चिन्ता

भूमिलाई आवाद गरेर कृषि भूमि बनाउने आदिवासी थारुहरु भूमिहीन बन्दै गएकोमा थारु अगुवाहरुले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । ‘भूमिपुत्र भनिने थारुहरु अव भूमिहीन थारु भन्नु पर्ने भएको छ ।’ सिरहास्थित लहान निबासी थारु अगुवा खड्गनारायण चौधरी भन्नु भयो- ‘...

कुलमान भ्रष्ट कि मोदी मतियार !

२४ सैं घण्टा जनतालाई उज्यालो दिन सफल भएका कुलमान घिसिङमाथि पटकपटक षड्यन्त्रपूर्ण खेलहरु हुँदै आइरहेको छ । विद्युत प्राधिकरणको कार्यकारी निर्देशकमा कुलमान घिसिङ आउनुअघि प्राधिकरणका कर्मचारीहरु विभिन्न खाले माफियाहरुको कमिसन मोहमा फसेका थिए ।...

तामाङ र बौद्ध धर्मको आयाम

तामाङ प्रथम राष्ट्रले आधुनिक नेपाल निमार्ण हुनु भन्दा हजारौ वर्ष पहिले देखि यो भूमिलाई आवाद गरि रहेको छ । आधुनिक नेपाल निमार्णका दौरान र उक्त युद्ध पश्चात लामो सिमान्तिकरणको सिकार भएता पनि आफ्ना विशिष्ट सांस्कृतिक, धार्मिक, आर्थिक तथा राजनै...

आदिवासीको आर्थिक विकासको सवाल

आदिवासी जनजातिको अधिकारको सवाल उठ्ने बित्तिकै आर्थिक सवालको चर्चा हुने गर्दछ । केही पक्षबाट नेवार र थकालीको आर्थिकस्तरको प्रसंग निकाल्दै आदिवासी जनजातिहरु समग्र विकासको चक्रमा पछाडि परेको तथ्यालाई अस्वीकार गर्ने गर्दछन् भने केही अभियन्ताहरु...

स्थानीय स्रोतमा आदिवासी जनजातिहरुको पहुँच

स्थानीय तह (नगरपालिका र गाउँपालिका) को स्रोत र सेवामा आदिवासी जनजातिको पहुँच अत्यन्त न्यून रहेको पाइएको छ । केही स्थानीय तहको बार्षिक कार्यक्रमको बिश्लेषणका आधारमा यस्तो अवस्था रहेको बिश्लेषकहरुले बताएका छन् । योजना तथा कार्यक्रममा साम...