व्हारिस्हुङ : जमिनलाई दिइने बलिपूजा

उठान तामाङहरु ख्रेला (माघ-फाल्गुन) छेपा ङा (वसन्तपञ्चमी)लाई जमिनमा वीज रोपणको आरम्भ वा खेतीकिसानी आरम्भको दिनको रुपमा लिन्छन् र पहिलो बालीको रुपमा एक सुर्का भए पनि बारी वा खेत खनजोत गरी मकै छरेर खेतीपातीको आरम्भ गर्छन...

तामाङ संस्कृतिको मौखिक परम्परा अध्ययन अनुभव

मेरो घर मिरिक हो । घर मिरिक भए तापनि दार्जिलिङमै स्कुल पढेँ । त्यसपछि कोलकताको जाधवपुर विश्वविद्यालयमा ग्राजुलेशनदेखि स्नातकोत्तर, त्यपछि एमफिल र पीएचडी तुलनात्मक साहित्यमा गरेँ । साहित्यको तुलनात्मक अध्ययनले विभिन्न साह...

तामाङ डायस्पोरा एकरुपताको डायस्पोरा होइन

डायस्पोरा जो उत्पतिको हिसाबले बुझिन्थ्यो त्यो आज अर्कै प्रकारले बुझिन्छ । डायस्पोरालाई आज वृहत तवरले बुझिने गरेको छ । उत्पतिको हिसबले यहुदीहरु जो विस्थापित भए पहिलो शताब्दीमा, उनीहरु विस्थापित भएर छरपष्ट भए, उनीहरुको त्य...

मौलिकताको खोजी : सकसपूर्ण यात्रा र तितो अनुभव

हालैको कुरा हो, इतिहास पर्गेल्ने क्रममा नब्बे साल (१९९०) को भूकम्प आसपास जन्मेकाहरुसँग उहिलेका कुरा गरिरहेको थिएँ । एक जना युवा हाम्रा संवादमा मिसिन आइपुगे र भने- ‘तपाईंलाई त पैसा आउँछ होला, यी बाजेको भागमा चाहीँ कति पर्...

कोभिड १९ र तामाङ बालबालिकाको शिक्षा

पृष्ठभूमि महामारीको रुपमा विश्वभरि फैलिएको कोभिड १९ भाइरसले विश्वका हरेक वर्ग र समुदायको सामाजिक, सांस्कृतिक तथा आर्थिक जीवनमा ठूलो रुपमा असर गरेको छ । तर पनि आदिवासी जनजाति समुदायमा यो भाइरसको प्रभाव बढी रहने कुरा वि...

बहस ३ : तामाङ विकासका मोडल

वि.सं. २०३७ सालदेखि म नेपालको सामुदायीक विकास क्षेत्रमा क्रियाशील छु । विभिन्न अनुभवहरु र नेपालका विभिन्न ठाउँहरु डुल्दा के बुझ्यो भने धेरैजसो नेपालको समुदाय विकास अथवा नेपालको विकासको बाटो चाहीँ नेपालीले व्याख्या गरेको ...

बहस २ : तामाङ विकास मोडल

विकास र सुशासनको सम्बन्ध विकासको कुरा सुशासनसँग जोडिन्छ । सुशासन बिना विकास सम्भव छैन । त्यसैले सरकार, शासन, सुशासन पहिले प्रस्ट बुझ्नु जरुरी छ । सुशासन राज्याको एउटा सिङ्गो प्रणालीसँग जोडिएको हुन्छ, चाहे त्यो राजनीत...

बहस १ : तामाङ विकास मोडल

तामाङ समाज विकास नहुनुका कारणहरु के हुन् त ? यसलाई मसिनो रुपमा केलाउनु पर्ने हुन्छ । यो केलाएपछि अगाडि के गर्ने भन्ने कुरा हेर्नु पर्ने हुन्छ । विकास भन्ने वित्तिकै अहिलेसम्मको धारणा चाहीँ भौतिक विकास, त्यसमा पनि डोजर लग...

धर्मनिरपेक्ष मुलुकको धार्मिक झन्डा !

गत साउन १५ गते मार्टिन चौतारीको आइतबारे छलफलमा त्रिभुवन विश्वविद्यालय मानवशास्त्रका प्राध्यापक डम्बर चेम्जोङले नेपालको संविधान २०७२ ले कसरी पृथ्वीनारायण शाहको डिजाइन र इच्छाको “असली हिन्दुस्तान” बनाउने काम गरिरहेको छ भन्...

समस्याप्रति बरालिएको सरकार

महामारी तथा दैविक प्रकोप मानवीय कल्पना र नियन्त्रण बाहिरका बिषयहरु हुन् । मानिस पनि प्रकृति भित्रकै सचेत र सर्बश्रेष्ठ प्राणी हो । तर कुनै पनि घटनाका पूर्वसूचना प्राप्त गर्ने अब्बल क्षमता भने हुँदैन । केही प्रतिभावान तथा...