शिक्षामा गुणस्तर के हो ?

शिक्षामा गुणस्तरको कुरा गर्दा दुई तीनवटा कुराहरु आउँछन् । गुणस्तर भनेको के ? शिक्षकले के गर्न सकिन्छ ? र, भाषा कसरी जोड्ने ? गुणस्तर भनेको शिक्षकले पढाएका केटाकेटीहरु काम लाग्यो भने त्यो गुणस्तर भयो, लागेन त्यो गुणस्त...

शब्द : एक शक्तिशाली हतियार

मानिसले बोल्दा प्रयोग गर्ने शब्दहरुले मन-मस्तिष्कलाई प्रत्यक्ष प्रभाव पार्दछ । त्यसको प्रभाव सकारात्मक वा नकारात्मक दुबै हुने गर्दछ । शासक वा सामन्ती वर्गका मानिसहरुले प्रयोग गर्ने गरेका शब्द र सर्वसाधारणले प्रयोग गर्ने ...

मुन्दुम : किराती महागाथा

(क) मुन्दुम के हो ? किरात समुदायभित्र रहेको भाषिक विविधताअनुसार लिम्बूले मुन्धुम, सुनुवारले मुक्दुम/मुग्दुम र याक्खाले मुन्तुम भन्छन् । किरात राई समुदायभित्रका कुलुङले रिद्दुम; चाम्लिङले मुन्दुम/मुदुम; दुमी, मेवाहाङ, ...

ब्लग : तामाङ प्रसारण दिवसको शुभकामना !

‘माम्’ (हजुरआमा) नेपाली (पर्वते) भाषाका धेरै शब्द जान्दिन थिएँ । घरमा तामाङ भाषा मात्र बोलिन्थ्यो । हामी दाजुभाइ दिदीबहिनीले नेपाली भाषामा कुरा गरेको माम् (हजुरआमा)लाई मन पर्दैनथ्यो । कतै नेपाली शब्द परिहाले ‘लु चु बामन ...

ब्लग: तामाङ भाषा नजान्दा

युट्युव हेर्दै थिएँ । मनमा तामाङ भाषा सिक्ने कुनै युट्युव च्यानल छ कि भन्ने सोच आयो । सर्च गरेँ । एउटा एनिमेटेड भिडियो भेटियो । भिडियोमा एउटा केटा तामाङ लुगामा सजिएर हिड्छ । तामाङ बस्तीमा पुग्छ । गाउँलेले नयाँ मान्छे आएक...

पहाड-पर्वत पुज्ने-पुकार्ने परम्परा

नेपाल सरदभित्र पहाड-पर्वत, भीर-पहरा, छाँगा-छहरा, गुफा-ओडार, नदी-नालाहरुलाई देवत्वको प्रतिक भनि पुज्ने प्रचलन परापूर्वकालदेखि नै चल्दै आएको हो । यो प्राकृतिक शक्तिको पूजकहरुले थालनी गरेका हुनाले यो त्यसैको परम्परा मानिन्छ...

गोसाईकुण्ड : सबैको भगवान

‘सबैको भगवान्, गोसाईकुण्ड भगवान !’ जसलाई गोसाईकुण्डको शक्तिबारे थाहा छैन, उसलाई यो भनाइ अनौठो, अमिल्दो र अपत्यारिलो हुन सक्छ । तर, जसलाई परेको छ, उसले यो कुरा साँच्चै हो रहेछ भनि विश्वास गर्छन् किनभने धर्म, धार्मिक र आध्...

आरक्षणको मुद्दा राजनीतिक हो, प्रशासनिक मात्र होइन

अहिले आरक्षणको विषय यस्तो जटील बनेको छ कि अरु भए पो यहाँ गल्ती भयो, यहाँ सुधार्न सकिन्छ भन्नु । सँगै आन्दोलनमा हिँडेका, आन्दोलन गरेका सुरेश आले मगरको पार्टीका अध्यक्ष प्रधानमन्त्री हुनुहुन्छ । डा. ओम गुरुङले जिन्दगी बिता...

ताओ दर्शन, जसको ग्रन्थ बाइबलपछि सर्वाधिक बिक्री भयो

ताओ ते चिङको मार्गको सुरुवातकर्ता भनेर लाओत्सेलाई मानिन्छ । चिनियाँ भाषामा लाओत्सेको अर्थ हुन्छ- आदि गुरु अर्थात् प्राचीन गुरु । कतिपय विज्ञहरूको मतानुसार उनीभन्दा अगाडिदेखि नै ताओ मार्गको सुरुवात भैसकेको थियो । ई.पू. ६०...

आरक्षण के हो, के होइन ?

लोकसेवा आयोगको कर्मचारी भर्नासम्बन्धी पछिल्लो असमावेशी विज्ञापनले नेपालमा फेरि आरक्षण बहस चर्किएको छ। नेपालको संविधानमा भएको समावेशिता अधिकार तथा कर्मचारी भर्नासम्बन्धी ऐन बर्खिलाप हुनेगरी आयोगले निकालेको विज्ञापन तथा त्...