विगत-वर्तमानको ‘जातिवादको शल्यक्रिया’

आदिबासी जनजाति आन्दोलनका क्रियाशील एवं सशक्त अभियन्ता मोहन गोले तामाङद्वारा लिखित ‘जातिवादको शल्यक्रिया’ नामक पुस्तक हालै प्रकाशनमा आएको छ । डा.तारामणि राईले सम्पादन गरेको प्रस्तुत पुस्तकलाई ताम्सालिङ नलेज सेन्टर काठमाडौ...

‘मयुरी महल’ को समीक्षा

मानिस जन्मन्छ, मानिसको अन्त्य पनि निश्चित छ । यो सास्वत सत्यलाई न भगवान मानिएका रामले न कृष्णले वा बुद्धत्व प्राप्त गरेका गौतम बुद्धले या अरु कसैले परिवर्तन गर्न सक्छ । यो सार्वलौकिक सत्यता हो जसलाई कसैले अस्विकार गर्न स...

डिबि लामाको ‘सघर्षको लामो यात्रामा मेरा जीवनका उकाली ओरालीहरु’

पृष्ठभूमि जीवन कतिपया अवस्था कल्पना भन्दा पनि विचित्रको हुने गर्छ । त्यही विचित्रभित्रको सचित्रमा जीवनलाई थमाइ राख्दा जीवन वास्तवमै पूर्ण भइदिन्छ । पूर्णताको तिनै अध्यायमा उपअध्यायका इकाइहरुको व्याख्या, विश्लेषण र संश...

‘ताम्बा दर्शन’ माथि केही टिप्पणी

१. पुस्तक प्राप्ति र अवलोकन लेखकले ‘ताम्बा दर्शन’ पढ्नका लागि मलाई उपहारको रुपमा दिएका थिए । उक्त पुस्तकको शीर्षकले नै मलाई आकर्षित गरेको थियो । राजनीति, लेख र पुस्तक लेखनका कारणले व्यस्त हुँदा ताम्बा दर्शनलाई पढ्न पा...

अदमित दमनराजका भित्री कुरा

आत्मकथाको इमानदारीको कुरो उप्किदा आजकल निकै उठ्ने गरेको छ एउटा नामः दमनराज तुलाधर । केही साल अघि एक पत्रकारमित्रबाट सुनेको हुँ उनको चर्चा । तर दुर्लभ भइसकेको यस पुस्तक पढ्ने हुटहुटी उसै सेलाई गएको धेरै भइसकेको थियो । जब ...

याम्बुनेर : पोस्टमार्टम रिपोर्ट

यसरी सुरु गरौँ । तामाङ, एक जाती मात्रै होइन; आफैँमा एक पूर्ण सभ्यता हो । उसको आफ्नै भाषा छ । आफ्नो मौलिक संस्कृति, परम्परा, लवाईखवाई, जीवन पद्धति र आफ्नै विश्वदृष्टिकोण छ । जीव, जीवन र जगतको उत्पत्ति र सृष्टि सम्बन्धी उ...

रजस्वालाबारे डा. मतिप्रसाद ढकालज्यूको लेख पढिसकेपछि उब्जेका विचार

डा. मतिप्रसाद ढकालज्यूद्वारा लेखिएको "रजस्वला किन बार्ने ?"(संस्कार चिन्तन–९) शीर्षकको लेख फेसबुकमा उहाँकै पोस्टमा पढिसकेपछि यसबारे केही विमर्श गर्ने इच्छा भयो । अतः रजस्वाला सम्बन्धी केही कुराप्रति ध्यान जान आवश्यक ठाने...

बदलिएको म्यानमार र नेपाली मुटु

यायावर मान्छेको प्रवृत्ति हो । मनिसले ज्ञान हासिल गर्ने विभिन्न माध्यम मध्ये यात्रा पनि यौटा महत्वपूर्ण माध्यम हो । साक्षातीकरण भएको ठाउँ, भाषा, स्थिति, भेषभुषा, प्रचलन, इतिहासको अध्ययन आदि, लेखकका निजात्मकताले निकालेको ...

समाज अध्ययन अंक १३ र ‘किरात राई जातिमा मृत्य संस्कार र चिन्तन’ बारे टिप्पणी

नेपालको समाज अध्ययन–अनुसन्धानबारे ‘मार्टिन चौतारी’ नामक गैर सरकारी संस्थाले केही न केही योगदान गरेको छ । हुन पनि सो संस्थाले विगत १३/१४ वर्षदेखि नियमित रुपमा ‘समाज अध्ययन’ नामक जर्नल (वार्षिक !) प्रकाशित गर्दै आएको छ । व...

यात्राको पाइलाः एक दृष्टि

विषय प्रवेश शब्दहरुको संयोजनबाट सुन्दर तस्विर निर्माण गर्ने साहित्यकार बहुआयामिक चित्रकार हो । प्रकृति र प्राणी जगतको सहकार्य र अन्तरक्रियाबाट आर्जित अनुभूतिहरुलाई साहित्यकारले अक्षर र शब्दहरुको संयोजनबाट विशिष्ठ कलात...